Plautdietsch.html



Plautdietsch - to język tak zwanych ruskich mennonitów. Ponieważ, począwszy od końca XIX wieku, w związku ze wzrastającym militaryzmem rosyjskim musieli oni opuścić swoje wschodnie posiadłości, jego użytkownicy żyją dzisiaj w wielu krajach:

• Ameryka Łacińska: Paragwaj, Meksyk, Boliwia, Brazylia, Belize
• Europa i Azja Środkowa: Niemcy, Rosja, Kazachstan, Kirgistan, Ukraina
• Ameryka Północna: Kanada, Stany Zjednoczone

Posługuje się tym językiem w jakimś stopniu około 500 tys. osób na świecie. Wiele jednak z nich to osoby dwu-, trzy-, a nawet czterojęzyczne. W Ameryce Łacińskiej, ponieważ żyją w odciętych od świata wspólnotach, mówi tym językiem jako jedynym między 100 a 150 tys. osób. Język ten jest archaiczną odmianą języka dolnoniemieckiego z wpływami innych języków germańskich. Jego sytuacja przypomina sytuację języka pensylwańskiego.

edytuj Język czy dialekt

Język Plautdietsch pochodzi bezpośrednio od wariantu dolnopruskiego języka dolnoniemieckiego i rodzi to wątpliwości, czy etnolekt ten może być uznany za samodzielny język, czy też tylko za jeden z dialektów dolnoniemickich.

Argumenty za dialektem języka dolnoniemieckiego:

• Plautdietsch jest głównie językiem mówionym;
• Wykazuje wiele podobieństw do innych dialektów dolnoniemieckich;
• Jest w dużym zakresie zrozumiały dla użytkowników języka niemieckiego;
• Jego gramatyka przypomina niemiecką.

Argumenty za odrębnym językiem

• Posiada wiele innowacji w zakresie fonetyki, których nie ma w żadnym innym niemieckim dialekcie;
• Mówi się nim w krajach nieniemieckojęzycznych;
• Posiada wiele zapożyczeń z innych języków, dostosowanych do własnego systemu fonetycznego;
• Posiada wiele wyrażeń idiomatycznych niezrozumiałych dla użytkowników języka niemieckiego;
• Po publikacji Biblii w tym języku (2003) nie jest już tylko językiem mówionym.

edytuj Ojcze Nasz w tym języku

Vaterunser

Ons Voda em Himmel,

lot dien Nome jeheilicht woare;

lot dien Ritjdom kome;

lot dien Welle jedone woare,

uck hia oppe Ed, soo aus em Himmel;

jeff ons Dach fe Dach daut Broot, daut ons fehlt;

en vejeff ons onse Schult,

soo aus wie den vejewe, dee sich jeajen ons veschuldicht ha;

en brinj ons nich en Vesetjunk nenn,

oba rad ons von Beeset.

wiels die jehet daut Ritj,

en dee Krauft en dee Harlichtjeit

en Eewichtjeit.

Amen.

edytuj Zobacz także

• Wersja testowa Wikipedii w języku Plautdietsch

edytuj Link zewnętrzny

• Słownik języka plautdietsch
• Plautdietsch-Freunde