edytuj Dzisiejszy dzień
22 marca jest 81. (w latach przestępnych 82.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 284 dni.
| Kalendarium dzień po dniu |
- imieniny obchodzą: August, Baldwin, Baldwina, Bazyli, Benwenut, Boguchwał, Bogusław, Bogusława, Godzisław, Katarzyna, Kazimierz, Lea, Oktawian, Paweł, Zachariasz i Zachary
- kraje nadbałtyckie – Dzień Morza Bałtyckiego[1] (ang.Baltic Day)[2] na mocy Komisji Helsińskiej, jako element Światowego Dnia Wody
- Laos – Dzień Partii Ludowej
- Narody Zjednoczone – Światowy Dzień Wody
- Portoryko – Dzień Emancypacji
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[3],[4]:
edytuj Wydarzenia w Polsce
edytuj Wydarzenia na świecie
- 1106 – wojska króla niemieckiego Henryka V zostały rozbite przez Lotaryńczyków w bitwie pod Visé.
- 1312 – podczas soboru w Vienne papież Klemens V wydał bullę rozwiązującą zakon Templariuszy.
- 1421 – wojna stuletnia: wojska francusko-szkockie pokonały Anglików w bitwie pod Baugé.
- 1595 – Walter Raleigh odkrył Jezioro Asfaltowe na wyspie Trynidad.
- 1622 – 347 angielskich osadników zostało zamordowanych przez Indian w Jamestown (Wirginia).
- 1765 – brytyjski parlament uchwalił ustawę o pieczęciach, nakładającą podatki na trzynaście kolonii w Ameryce Północnej.
- 1848 – Wenecja została ogłoszona republiką.
- 1849 – wojna austriacko-piemoncka: rozpoczęła się bitwa pod Novarą.
- 1860 – Toskania weszła w skład zjednoczonych Włoch.
- 1888 – w Anglii ukonstytuowała się pierwsza liga piłkarska.
- 1895 – odbył się pierwszy pokaz filmu braci Lumière w Paryżu, na którym przedstawiono film Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie.
- 1903 – z powodu suszy wysechł wodospad Niagara.
- 1922 – w Moskwie uruchomiono pierwszą europejską rozgłośnię radiową.
- 1939 – rząd Niemiec wymusił na Litwie odstąpienie Rzeszy obszaru Kłajpedy.
- 1945 – powstała Liga Państw Arabskich.
- 1945 – II wojna światowa: alianci sforsowali Ren.
- 1946 – Wielka Brytania przyznała niepodległość Transjordanii, obecnie – Królestwo Jordanii.
- 1963 – The Beatles wydali swój pierwszy album Please Please Me.
- 1966 – podczas pierwszej w historii oficjalnej wizyty arcybiskupa Canterbury w Watykanie podpisano deklarację ustanowienia stosunków między Kościołami: katolickim i anglikańskim.
- 1974 – przedstawiciele siedmiu państw nadbałtyckich podpisali w Helsinkach konwencję o ochronie środowiska regionu Morza Bałtyckiego.
- 1981 – został wystrzelony statek kosmiczny Sojuz 39, na pokładzie którego znajdował się pierwszy mongolski kosmonauta, Żugderdemidijn Gurragczaa.
- 1985 – została podpisana Konwencja Wiedeńska w sprawie ochrony warstwy ozonowej.
- 1993 – oficjalnie zadebiutował mikroprocesor Pentium firmy Intel.
- 1995 – ze stacji Mir powrócił rosyjski kosmonauta Walerij Poljakow, ustanawiając rekord najdłuższego pobytu w kosmosie (437,7 dnia).
- 1997 – kometa Hale'a-Boppa znalazła się najbliżej Ziemi (1,315 j.a.).
- 2000 – papież Jan Paweł II odprawił mszę św. w Betlejem i modlił się w Grocie Narodzenia.
- 2000 – statek pasażerski TSS Stefan Batory został przekazany na złom do tureckiej stoczni.
- 2002 – została uchwalona konstytucja Timoru Wschodniego.
- 2003 – siły ONZ przeprowadziły bombardowanie Bagdadu w nocy tuż przed godziną 2 czasu lokalnego UTC+3:00, następne o godzinie 5, kolejne o 7.
- 2005 – Izrael przekazał administracji palestyńskiej miasto Tulkarm.
- 2006 – baskijska ETA ogłosiła trwałe zawieszenie broni.
- 2008 – Ma Ying-jeou wygrał wybory prezydenckie na Tajwanie.
- 2009 – wybuch wulkanu Mount Redoubt na Alasce.
edytuj Urodzili się
- 1394 – Uług Beg, astronom ze środkowej Azji (zm. 1449)
- 1459 – Maksymilian I Habsburg, cesarz rzymsko-niemiecki (zm. 1519)
- 1517 – Gioseffo Zarlino, włoski teoretyk muzyki (zm. 1590)
- 1585 – Krzysztof Radziwiłł, hetman wielki litewski (zm. 1640)
- 1599 – Anton van Dyck, flamandzki malarz (zm. 1641)
- 1609 – Jan II Kazimierz Waza, król Polski (zm. 1672)
- 1728 – Anton Raphael Mengs, niemiecki malarz i teoretyk sztuki (zm. 1779)
- 1734 – Nikołaj Repnin, rosyjski generał i dyplomata (zm. 1801)
- 1785 – Adam Sedgwick, geolog (zm. 1873)
- 1786 – Joachim Lelewel, polski historyk i działacz patriotyczny (zm. 1861)
- 1797 – Wilhelm I Hohenzollern, król Prus i cesarz Niemiec (zm. 1888)
- 1799 – Friedrich Argelander, niemiecki astronom fińskiego pochodzenia (zm. 1875)
- 1806 – Iwan Kiriejewski, rosyjski krytyk literacki i publicysta (zm. 1856)
- 1822 – Ahmed Cevdet Paşa, turecki polityk i historyk (zm. 1895)
- 1842 – Mykoła Łysenko, ukraiński kompozytor (zm. 1912)
- 1857 – Paul Doumer, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1932)
- 1860 – John George Bartholomew, szkocki kartograf (zm. 1920)
- 1868 – Alfred Fowler, brytyjski astronom (zm. 1940)
- 1868 – Robert Millikan, amerykański fizyk (zm. 1953)
- 1871 – Jan Stecki, polski ekonomista, polityk, minister (zm. 1954)
- 1875 – Adolf Martens, polski budowniczy (zm. 1939)
- 1887 – Chico Marx, amerykański aktor komediowy (zm. 1961)
- 1891 – Bogusław Miedziński, polski dziennikarz, polityk, minister, marszałek Senatu (zm. 1972)
- 1905 – Grigorij Kozincew, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1973)
- 1907 – Lucia dos Santos, portugalska zakonnica, świadek objawień fatimskich (zm. 2005)
- 1910 – Nicholas Montsarrat, angielski pisarz (zm. 1979)
- 1912 – Karl Malden, amerykański aktor (zm. 2009)
- 1912 – Feliks Matyjaszkiewicz, polski scenograf (zm. 2007)
- 1917 – Ewald Cebula, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2004)
- 1918 – Cheddi Jagan, gujański polityk, prezydent Gujany (zm. 1997)
- 1920 – Ludvík Kundera, czeski pisarz
- 1920 – Josip Manolić, chorwacki polityk, premier Chorwacji
- 1921 – Nino Manfredi, włoski aktor, reżyser filmowy (zm. 2004)
- 1921 – Norbert Schmelzer, holenderski polityk, minister spraw zagranicznych (zm. 2008)
- 1922 – Mariano Gonzalvo, hiszpański piłkarz, reprezentant Hiszpanii (zm. 2007)
- 1923 – Marcel Marceau, francuski mim, aktor (zm. 2007)
- 1925 – Halina Mikołajska, polska aktorka (zm. 1989)
- 1925 – Marta Stebnicka, polska aktorka, piosenkarka, reżyser teatralny, pedagog
- 1927 – Kazimierz Barcikowski, polski polityk, minister (zm. 2007)
- 1927 – Vera Henriksen, norweska pisarka
- 1928 – Ryszard Pluciński, polski reżyser filmowy
- 1930 – Jerzy Kuberski, polski polityk, minister, dyplomata (zm. 2007)
- 1931 – Burton Richter, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- 1931 – William Shatner, kanadyjski aktor
- 1934 – Marian Grześczak, polski pisarz, poeta (zm. 2010)
- 1935 – Mieczysław Janowski, polski aktor
- 1937 – Angelo Badalamenti, włoski kompozytor muzyki filmowej
- 1940 – Ewa Łętowska, polska prawnik, Rzecznik Praw Obywatelskich
- 1941 – Bruno Ganz, szwajcarski aktor, reżyser i operator filmowy
- 1943 – Keith Relf, brytyjski muzyk zespołu The Yardbirds (zm. 1976)
- 1944 – Jerzy Janeczek, polski aktor
- 1946 – Gert Nygårdshaug, norweski pisarz
- 1947 – Marek Bliziński, polski gitarzysta jazzowy, kompozytor (zm. 1989)
- 1947 – James Patterson, amerykański pisarz
- 1948 – Marek Sadowski, polski polityk
- 1948 – Andrew Lloyd Webber, brytyjski kompozytor
- 1949 – Stanisław Dobrzański, polski polityk
- 1949 – Andrzej Szuba, polski poeta, tłumacz poezji amerykańskiej, brytyjskiej i irlandzkiej
- 1950 – Goran Bregović, bośniacki muzyk
- 1950 – Bogusław Wołoszański, polski dziennikarz, pisarz, popularyzator historii
- 1953 – Dagmar Veskrnová, czeska aktorka, żona prezydenta Czech Václava Havla
- 1955 – Lena Olin, szwedzka aktorka
- 1955 – Mikołaj Smoczyński, polski artysta, rysownik, malarz, performer (zm. 2009)
- 1957 – Jacek Kaczmarski, polski muzyk, poeta (zm. 2004)
- 1961 – Robert Janowski, polski piosenkarz, prezenter telewizyjny
- 1962 – Katarzyna Figura, polska aktorka
- 1964 – Nicholas Patrick, amerykański astronauta
- 1967 – Mario Cipollini, włoski kolarz szosowy
- 1968 – Edyta Król-Leszczyńska, polska dziennikarka telewizyjna (zm. 2007)
- 1970 – Paweł Iwanicki, polski aktor
- 1972 – Elvis Stojko, kanadyjski łyżwiarz figurowy
- 1974 – Paweł Kaczorowski, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 1975 – Mariusz Piekarski, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 1976 – Anna Iberszer, polska aktorka, tancerka, choreograf
- 1976 – Reese Witherspoon, amerykańska aktorka
- 1981 – Michał Bąkiewicz, polski siatkarz, kapitan reprezentacji Polski
- 1983 – Agnieszka Wieszczek, polska zapaśniczka, medalistka olimpijska
- 1984 – Zhang Zilin, Miss World 2007
- 1986 – Kamila Stepaniuk, polska lekkoatletka, skoczkini wzwyż
- 1987 – Paulina Maj, polska siatkarka, reprezentantka Polski
- 752 – Zachariasz, papież (ur. ?)
- 1201 – Jarosław opolski, książę opolski, biskup wrocławski (ur. pomiędzy 1143 a 1160)
- 1219 – Henryk Kietlicz, arcybiskup gnieźnieński (ur. ? )
- 1471 – Jerzy z Podiebradów, król Czech (ur. 1420)
- 1471 – Paweł II, papież (ur. 1418)
- 1602 – Agostino Carracci, włoski malarz i teoretyk sztuki (ur. 1557)
- 1685 – Go-Sai, cesarz Japonii (ur. 1638)
- 1832 – Johann Wolfgang von Goethe, niemiecki poeta romantyczny (ur. 1749)
- 1864 – Konstanty Kalinowski, polski prawnik, dziennikarz, jeden z przywódców powstania styczniowego (ur. 1838)
- 1925 – Julian Marchlewski, polski i radziecki działacz komunistyczny (ur. 1866)
- 1936 – Stefan Ossowski, polski inżynier elektryk, przemysłowiec, polityk, minister (ur. 1874)
- 1940 – Marian Górecki, polski duchowny, duszpasterz gdańskiej Polonii (ur. 1903)
- 1940 – Walenty Habandt, mazurski działacz społeczny (ur. 1898)
- 1940 – Bronisław Komorowski, polski duchowny, duszpasterz gdańskiej Polonii (ur. 1889)
- 1940 – Tadeusz Ziółkowski, polski marynarz, komendant żaglowca Lwów (ur. 1886)
- 1951 – Henryk Floyar-Rajchman, polski wojskowy, polityk, minister (ur. 1893)
- 1951 – Tadeusz Piskor, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca 28 Dywizji Piechoty, szef Sztabu Głównego, dowódca Armii Lublin (ur. 1889)
- 1959 – Olga Knipper, rosyjska aktorka (ur. 1868)
- 1970 – Henryk Świątkowski, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości (ur. 1896)
- 1977 – Józef Radwan, polski urzędnik, minister (ur. 1887)
- 1984 – Wacław Wycisk, polski duchowny katolicki, biskup opolski (ur. 1912)
- 1996 – Claude Mauriac, francuski pisarz (ur. 1914)
- 1996 – Robert Overmyer, amerykański astronauta (ur. 1936)
- 1999 – David Strickland, amerykański aktor (ur. 1969)
- 2001 – William Hanna, amerykański twórca filmów animowanych (ur. 1910)
- 2003 – Jakub Karpiński, polski socjolog, historyk, politolog, pisarz polityczny (ur. 1940)
- 2004 – Ahmed Jassin, palestyński duchowy przywódca i założyciel Hamasu (ur. ok. 1936)
- 2005 – Edward Moskal, polski działacz polonijny w USA, przewodniczący Kongresu Polonii Amerykańskiej (ur. 1924)
- 2005 – Rod Price, brytyjski gitarzysta zespołu Foghat (ur. 1947)
- 2005 – Kenzo Tange, japoński architekt, laureat Nagrody Pritzkera w 1987 roku (ur. 1913)
- 2006 – Pierre Clostermann, francuski lotnik, as myśliwski okresu II wojny światowej (ur. 1921)
- 2006 – Pío Leyva, kubański muzyk zespołu Buena Vista Social Club (ur. 1917)
- 2006 – Jerzy Tkaczyk, polski aktor (ur. 1923)
- 2008 – Cachao López, kubański pionier muzyki w stylu mambo (ur. 1918)
- 2008 – Józef Pilarz, polski polityk (ur. 1956)
- 2009 – Jade Goody, brytyjska uczestniczka programu reality show Big Brother (ur. 1981)
Przypisy
|
